Amosando publicacións coa etiqueta Diversidade. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta Diversidade. Amosar todas as publicacións

luns, 7 de maio de 2018

Críctor



Ungerer, Tomi. (2011). Críctor Ilust. do autor, trad. Silvia Pérez. Pontevedra: Kalandraka, col. Tras os montes, [30 pp.]. (ISBN: 978-84-8464764-5)

Breve descrición do formato e contido da obra: álbum ilustrado de 28x20 cm de tipo narrativo. A cuberta e a contracuberta son de cartoné. Na cuberta aparece o título en letras maiúsculas en cor rosa sobre un fondo branco. Debaixo do título aparece o retrato dunha señora cos ollos pechados e medio sorrindo. As ilustracións ocupan case toda a páxina senón toda a páxina, debaixo das ilustracións atópase o texto que ocupa entre unha e dúas liñas. As ilustracións son de tipo figurativo xa que representan a realidade. Están realizadas cun toque minimalista con acuarelas que so resaltan as cores negras, verdes e salmón sobre un fondo claro. As cores representan respectivamente a serpe e a señora. a sinxeleza dos debuxos que acompañan o texto contribúe a centrar a atención dos lectores na mensaxe que este pretende transmitir.
A narrativa textual deste álbum céntrase nunha pequena vila francesa, onde a señora Madame Louise Bodot recibe un paquete do seu fillo que está en África. No paquete ven a protagonista da historia que é unha boa constrictora. Humanizada polo agarimo da Madame, Críctor convértese nun enxeño con múltiples aplicacións: ensina e xoga cos nenos, colabora no fogar, axuda na comunidade.

Potencialidades educativas: a obra permite reflexionar sobre valores como a solidaridade, a diversidade, a familia, o altruismo, a bondade, a valentía. Nas ilustracións podemos atopar algunhas letras do abecedario que están formadas polo corpo da serpe e que van acompañadas dun pictograma ao que fan referencia, tamén atopamos números do mesmo xeito cas letras do abecedario. Por outro lado, é un conto traducido a diferentes linguas como o galego, castelán, catalán e portugués e recibiu diferentes premios en Europa como por exemplo: libro infantil destacado de 1940-1959 (ALA), Lista de honor Fanfare 1959 (The horn book). Está incluído no Programa Nacional de Lectura de Portugal (Pnl Portugal).

Recursos de interese:
Guía do libro:
http://www.lectoresenred.com.mx/lectoresenred/sesiones/tmp/Guia%20Crictor.pdf

Contacontos:
Susana Romero Castillo: Cuento Críctor
https://www.youtube.com/watch?v=FeoHaRRgMKQ&t=43s


luns, 30 de abril de 2018

Salvaje




Hugues, Emily (2014). Salvaje. lust. do autor,  trad. Regina López, Barcelona: Libros del Zorro Rojo, [ 34 pp. ] (ISBN: 978-987-1948-43-7).

Breve descrición e contido da obra: albúm ilustrado de tipo narrativo. Formato rectangular e tapa dura, cunhas medidas de 24x28 cm. A cuberta ten unha ilustración corida e chea de vida na que aparece a protagonista, unha nena co pelo de follas e flores do bosque; na parte superior vese o título “Salvaje” e ademias o nome da autora. A contracuberta segue unha continuidade cromática, nela aparece a imaxe dunha árbore nun bosque, ademais debaixo desta atópase unha frase como moralexa do conto. As gardas teñen motivos florais e froitos das árbores do bosque, lugar onde transcorre a maior parte da historia, polo que é un anticipo ó que nos vai contar.  En canto as páxinas, mesturan texto moi breve de carácter descritivo con imaxes, predominando máis as segundas, estas aparecen tamén a dobre páxina. Atopamos páxinas que soamente teñen ilustración, é dicir, ausentes de texto, e outras nas que texto e imaxes aparecen xuntos. Cabe destacar que as ilustracións están relacionadas coa narración en si, pero non son imprescindibles para a comprensión da mesma, só o complementan.
O tema relatado neste libro é bastante común na literatura infantil, pódese observar en historias como en El libro de la selva de Rudyard Kipling. En canto ao contido, o libro relata a historia dunha nena que é abandonada nun bosque ao nacer e que se cría cos animais que alí viven.A nena relaciónase con eles, aprende con eles e é tratada como unha máis durante anos, ata que un día uns humanos a adoptan e a levan á cidade, pero todos se dan conta de que non pertence a ese lugar, a pequena non é feliz.

Potencialidades: Destinado para nenos a partir dos 3 anos. Con este libro podemos traballar conceptos básicos e cruciais nestas idades como a familia, o fogar, a educación… A visión que temos da familia, como punto de partida para coñecer o mundo, pode non ser a única forma de educación, xa que a nena aprende nun ambiente distinto e os animais transmítenlle moitos valores e ela é realmente feliz alí. Para ela son a súa familia, a pesar de ser especial e non estar catalogada como familia típica. A liberdade de poder elixir o que un quere é algo que debemos inculcar aos nosos futuros alumnos e alumnas ao igual que o respeto polas opinións persoais.

Recursos en liña:

     - Contacontos: https://www.youtube.com/watch?v=2KPK8rPzsEU (Consultado o 18/03/2018).

domingo, 29 de abril de 2018

Nacido del Corazón




Serrano Vreugde, Berta (2015). Nacido del corazón. Ilust. Alfonso, Serrano Vreugde. Madrid: Kókinos, col. Emociones. [35 pp], (ISBN: 978-84-16126-10-1).

Breve descrición do formato e contido: álbum ilustrado, de forma rectangular (23,5x29 cm) e de pouco volume. Consta dunha cuberta e contracuberta de tapa grosa.
Na cuberta, no centro, móstrasenos o título en letras maiúsculas, nun ton alaranxado e cun paxaro pequeno pousado na letra “D”. Ao carón pódese ver unha muller co corazón sobresaíndo do seu peito. Na parte inferior, atópanse os nomes da autora, do ilustrador e mais da editorial. Todo isto, sobre un fondo que simula unha paisaxe; un ceo azul moi claro, polo que voa outro paxaro e un solo laranxa do que medra unha flor-bolboreta. Na contracuberta preséntase a mesma paisaxe cun paxaro voando na parte esquerda e, pola contra, na parte dereita atópase a un home collendo ás costas á mesma muller que aparece na cuberta e un bebé.
As gardas seguen a mesma paisaxe que as anteriores pero nun ton azul máis forte e o un prado verde. Na portada, ao igual que na cuberta, aparecen o titulo na parte superior, no lado esquerdo o nome da autora coa flor-bolboreta e no dereito a editorial e o ilustrador cun paxaro voando. No centro aparece a muller co corazón sobresaíndo do seu peito.
As páxinas do interior son grosas e de textura suave. As imaxes son moi coloristas e os personaxes teñen siluetas surrealistas. A narración mostrase nunha das páxinas cun fondo de cor sólido e na outra, aparecen as ilustracións.
A protagonista, Rosa, xunto ao seu marido ansían converterse en pais e deciden visitar ao médico. Este proporciónalles unha receita e Rosa maxicamente nota uns golpiños no peito. Pouco a pouco o seu corazón vaise facendo máis e máis grande, ata non lle serve a roupa! E, de súpeto, un día soa o teléfono, é hora de ir buscar ó seu bebé!

Potencialidades educativas: con este álbum podemos achegar aos máis pequeno e pequenas unha historia baseada en feitos reais, en concreto a da autora. A historia duns pais e o seu fillo adoptado. Serve para explicarlles este proceso de amor incondicional polo que pasan varias familias, tanto a esas crianzas adoptadas coma ao resto de nenos e nenas para que medren en diversidade e comprendan as diferentes orixes e clases de familias que hai.
É un libro que salienta o amor sobre todas as cousas.

Recursos:




domingo, 22 de abril de 2018

Todos somos especiales

 
Maguire, Arlene (1995). Todos somos especiales. Ilust. Sheila Lucas. trad. Yanitzia Canetti, León: 

Everest, [ 33pp]. (ISBN: 84-241-3181-9). 

Breve descrición do contido e formato da obra: Libro ilustrado de tapa branda escrito en castelán. Na cuberta temos o título do libro, a editorial a que pertence e todos os personaxes que podemos atopar dentro da obra; como poden ser animais e seres humanos totalmente diferentes. Tamén chama moito a atención as cores tan vivas que se presentan na cuberta, dando xogo ao traballo e coñecemento das cores cos nenos e nenas.
Na contracuberta volven aparecer os personaxes do libro máis un pequeno resumen que di que aínda que todos e todas sexamos distintos, en realidade iso é o que nos fai especiais. Cada páxina conta con ilustracións e cun breve parágrafo onde riman as estrofas.



Potencialidades: Este libro ensínanos que todos e todas somos diferentes, e iso é o que nos fai especiais e únicos. É un bo libro para traballar cos nenos e nenas a comprensión de que cada un deles é diferente e  sobre todo a autoestima.
Con este libro pódese traballar a autoestima dunha maneira para que o alumnado vexa que aínda sendo diferentes e ter distintos gustos, é o que necesitamos xa que na diversidade hai riqueza.

A nosa propia imaxe fórmase na primeira etapa de vida, e este libro pode ensinarnos a sentirnos orgullosos de ser quenes somos, de forma que cando un remata de ler ou contar o libro, comprende que é especial e único e a verdadeira importancia de ser así.
Recursos:
Propostas de contos para traballar a autoestima co alumnado de Educación Infantil. http://www.clubpequeslectores.com/2018/01/cuentos-infantiles-fomentar-autoestima.html 
 Consultado o 14/04/2018.

Propostas para traballar a autoestima e a importancia da diversidade en Educación Infantil https://somosigualessomosdiferentes.wordpress.com/acerca-de/ Consultado o 17/04/2018.

Primeira semana na escola de vacas




Cutbill, Andy (2011). Primeira semana na escola de vacas. Ilust. Rusell Ayto. Trad. Laura Sáez, Pontevedra:Patasdepeixe, [32 pp.]. (ISBN: 978-8-49-463410-9)

Breve descrición do formato e contido da obra: álbum ilustrado, cadrado de tapa dura. A cuberta está representada con moito detalle e colorido, facendo destacar o título sobre un fondo amarelo e un estampado a cadros simbolizando un caderno, obxecto que anticipa o espazo no que se vai a encadrar a historia. Seguindo esta liña, presenta á protagonista acompañada dalgúns dos seus compañeiros, con accesorios moi representativos da escola. Na súa contracuberta, ademais dun breve resumo da obra e a imaxe dunha das escenas que se encontran no seu interior, atópase a presentación da primeira parte desta historia, A vaca que puxo un ovo. As súas gardas fan referencia ao rasgo identificativo das personaxes, as manchas da súa pel. Na súa falsa garda da esquerda repítese o mesmo estampo, na da dereita atópase representada en pequeno, unha vaca camiñando feliz, dando paso á volta da folla e con isto á portada. Esta é simple, con cores en branco e negro, resaltando as personaxes con tons en cor. O texto é breve e sinxelo de ler, a súa cor resalta da do fondo e os tamaños, o tipo de letra e a estrutura son diferentes. Está desperdigado por parágrafos ao longo das páxinas, desta maneira conséguese unha lectura máis divertida, ademais de obrigar ao lector a percorrer coa mirada todo o contido que se proxecta nestas. Utiliza xogos de palabras e onomatopeas que fan mais entretida a lectura. As ilustracións engaden información moi relevante na historia, xa que describen á perfección o que se reflicte no texto. Representan a escena con moito detalle e colorido, xogando coas diferentes cores en cada páxina. Esta obra está dedicada polos autores aos nenos e nenas de tres escolas diferentes.

A protagonista é unha vaca que naceu dun ovo. Cando comezou a escola deuse conta de que non podía facer moitas cousas das que facían os seus compañeiros, como espantar as moscas co rabo ou pintar cos pezuños. Un día descobre que ten un talento especial deixando abraiados ao resto do rabaño.

Potencialidades educativas: esta obra permite traballar a autoestima. Coa anécdota da vaca Daisy faise ver a importancia de valorarnos e querernos a nós mesmos, deixando atrás a inseguridade de que somos diferentes, xa que todos o somos, e creando unha seguridade e confianza de que somos capaces de facer todo o que nos propoñemos. Con isto, tamén se poden traballar as diferentes emocións que se poden experimentar ao sentirnos diferentes nun momento dado.

Por outro lado, pódense traballar diferentes formas de lectura fora da tradicional, xa que os textos xogan con diferentes estruturas e tipos de letra, como son de arriba para abaixo, en espiral, en círculos, etc. É unlibro interactivo xa que xoga coas palabras e con onomatopeas que permiten aos nenos divertirse ao mesmo tempo que leen.

Recursos:

A primeira parte deste libro, A vaca que puxo un ovo, comentado por Martín González Fernández en “O recuncho da lectura”. http://recunchodalectura.blogspot.com.es/2018/03/la-vaca-que-puso-un-huevo_7.html (Consultado o día 21/04/2018)





xoves, 19 de abril de 2018

Os dragóns do arco da vella



Hernández Luján, Alicia (2004), Os dragóns do arco da vella. Ilust. da autora. Vigo: Nova Gwalicia Edicións, 24 pp. (ISBN: 978-84-92590-70-4). 

Breve descrición do formato e contido: álbum ilustrado de formato rectangular (24,5 x 20 cm.). Posúe unha cuberta e contracuberta de cartón duro que favorece a manipulación por parte dos nenos e nenas. A cuberta fainos intuír como serán as ilustracións que atoparemos ao longo de todo o conto, trátase de imaxes que semellan estar pintadas con ceras. Son ilustracións que chaman a atención e convidan a prestar atención para atopar algúns dos dragóns ocultos. É un relato recomendado para os máis pequenos/as que fomenta a atención e a aprendizaxe das cores (tanto en galego coma en inglés), ademais de inculcar valores de diversidade, comunicación, igualdade e respecto.. 


Na antigüidade existiron todo tipo de dragóns, habíaos de todas as cores. Diferentes familias convivían e levábanse ben cos demais animais. Encantáballes a auga e tomar o sol e cando voaban formaban arcos da vella, cóntanos tamén onde vivían cada unha das familias de dragóns e que as persoas tíñanlles medo e querían mancalos por iso comezaron a agocharse para non ser vistos. 

Potencialidades educativas: con este libro podemos para traballar cos nenos e nenas a tolerancia, o respecto á natureza, a convivencia, a amizade, o coñecemento doutras linguas e a harmonía na diversidade. A historia invita aos máis pequenos e pequenas a viaxar lonxe desde dentro, poden ler, sentir, interpretar e desenvolver as súas propias creacións. Ademais ao final do conto temos unha guía para nais, pais e titores onde se mostran distintas pautas para traballar co libro cos nenos e nenas (como fomentar a atención, a creatividade, a aprendizaxe de cores, valores de comunicación, igualdade, diversidade e respecto entre outros).

venres, 13 de abril de 2018

Quebracabezas


Bianki (2016). Quebracabezas. Ilust. del autor, trad. Manuela Rodríguez. Pontevedra: Kalandraka, [56pp.]. (ISBN: 978-84-8464-996-0)

Breve descripción del formato y contenido de la obra: álbum ilustrado con una gran amplitud de 31x24 cm, cuya encuadernación es de tapas duras en cartoné. En la cubierta aparece la cara de un hombre con gorro elaborada con diferentes cajas pintadas, es decir con elementos de reciclaje, además el título debajo de esta imagen simula las cajas, con letras de diferentes colores pixeladas. En la contracubierta aparecen elementos de reciclaje junto con un resumen del libro. Tanto las cubiertas como las guardas dan pistas sobre qué tratará el libro, ya que en las últimas también aparecen cajas recicladas pintadas de diferentes colores y dibujos, estos son diferentes caras de personas y de animales sonriendo. A continuación, se presentan los créditos y se procede a la portada, la cual da al lector más información: la imagen que acompaña al título negro siguen siendo cajas coloreadas y en este caso es una gran R a la que acompañan las tres “R” que son recuperar, reciclar y reutilizar.
Respecto a las ilustraciones, aumentan la información que proporciona el texto, ya que aporta información sobre los personajes y qué se puede hacer con unas simples cajas recuperadas, recicladas y por lo tanto reutilizadas. Los fondos de las ilustraciones alternan un fondo blanco con otro de color y textura para un mayor contraste hasta que se llega a un desplegable que te llama a abrirlo con un “achégate”.
El cuento tiene dos partes, por un lado la historia y por otro el cómo realizó el álbum donde menciona propuestas de actividades con los elementos que ha recogido. En la historia dialogan diferentes animales con diferentes humanos para mostrarlos a todos ellos como un “quebracabezas”, es decir piezas unidas que realizan las mismas acciones como mirar, escuchar, sonreir, ser fiel, ponerse colorado, señalar y a pesar de que todos sean diferentes  estamos hechos de polvo de estrellas y todos formamos parte de este mundo. Un mundo el cual hay que cuidar.
En cuanto al vocabulario, se podría seleccionar ciertas palabras que pertenecieran al campo semántico de acciones y de los animales.

Potencialidades educativas: este álbum ilustrado está cargado de reflexiones y permite tratar diferentes temas como: la diversidad, la igualdad y sobre recuperar, reciclar y reutilizar elementos. El punto fuerte de este libro ilustrado es la reflexión, pero también se pueden trabajar con las ilustraciones de los diferentes animales o las diferentes características que aparecen en los humanos para llegar a la conclusión de que a pesar de todas las diferencias partimos de lo mismo que como dice el libro venimos de polvo de estrellas. Por último, se pueden realizar actividades como explican en la segunda parte del libro, es decir reciclar cajas, pintarlas y seguir aumentando Quebracabezas. Así como tratar el tema de la solidaridad para comprometerse a reciclar en este caso el papel, y seguir aumentando a los otros materiales como el plástico, el cristal y el orgánico.
Diego Blanki principalmente es profesor de dibujo y diseñador y nos trae esta obra que tiene una mención en la Feria del Libro Infantil Juvenil de Boloña en el 2015.
“Mais todos nós estamos feitos de pó de estrelas”.

Recursos de interés:
- Vídeo sobre el libro de la voz de unos niños:
Pequenoeditor (2013). Rompecabezas. Recogido de: https://www.youtube.com/watch?v=GB0LixDCrAc&feature=youtu.be (Consultado el 13/04/2018)
- Crear el propio recurso que es un rompecabezas de cajas como demuestra Bianki en su libro.
- El blog del creador del libro donde aparecen más creaciones con diferentes materiales reciclados como por ejemplo: horquillas, elementos de la cocina...
Diego Bianki (2012). Diego Bianki. Consultar: http://diegobianki2.blogspot.com.es/ (Consultado el 13/04/2018)
- Otro libro de él que llama a la imaginación de los más pequeños:
Bianki (2010). Con la cabeza en las nubes. Ilust. del autor. Barcelona: Océano Editorial, col. Océano travesía, [64pp.]. (ISBN: 978-84-494-4159-2)

A casa Grande

Ribeiro, João Manuel (2018). A casa grande. Ilust.  Ricardo Rodrigues, trad. Ánxela Gracián. Coruña: Hércules de Ediciones, [36pp.]. (ISBN:978-84-947770-4-2 ).
Breve descrición do formato e contido da obra: álbum ilustrado metafórico de forma cadrada de 20x20 cm en lingua galega. A cuberta e a contracuberta son de tapa dura con encadernación de cartoné. Na cuberta aparece o título dentro dun bocadillo de diálogo que sae da boca dun paxaro, as letras son de diferentes cores e estampados. Ademais a cuberta, marcada cunha forte cor vermella, ten un estampado que semella o tellado da casa e debaixo deste ilústranse sete persoas de diferentes razas e características. A continuación, unha vez se empeza a adentrar aparece o título do libro ocupando as dúas gardas enriba dun fondo vermello. Na portada aparece o título en letras vermellas superposto a tres franxas de cores: a vermella que simula o teito da casa que constrúen, unha azul que é o ceo e a última de cor verde que semella un campo moi amplo. A esta o precede unha folla de créditos debuxada ao óleo.
Respecto ás ilustracións queren representar sentimentos como a calma, o amor, a felicidade e na maioría aparecen personaxes que no son mencionados no texto. As personaxes teñen ropaxes, rasgos e características diferentes entre eles e todos transmiten sentimentos, ás veces aparecen partes concretas do seu corpo como se lle fixeran un zoom dándolle importancia a detalles concretos. Usa cores chamativas como o verde, azul eléctrico, vermello, rosa e os seus fondos aparecen cunha sensación de relieve e se percibe a rugosidade do pintado ao óleo.
A casa grande presenta todos os valores necesarios para poder convivir, valores respaldados pola solidariedade, o respecto, o perdón, a verdade e o amor. Empeza dicindo que un home un día tivo un soño que era construír unha Casa Grande que non tivera barreiras, polo tanto non tiña nin muros nin ventás onde todas as persoas puidesen vivir sen problemas: compartindo, xogando, con serenidade, con xustiza, sen imposibles.
O campo semántico está adaptado aos lectores potenciais facendo referencia a diferentes valores e formas para convivir.

Potencialidades educativas: ao final da lectura permite a reflexión sobre os valores á hora de convivir con máis persoas. Toda a descrición do espazo pódese transportar á aula para que comecen a formarse en valores como os que menciona o libro. Os máis pequenos poden debuxar, falar ou describir como lles gustaría que fora o trato na casa o na aula.
Outro tema que se pode tratar cos máis pequenos para facerlles reflexionar é sobre a diversidade, xa que aparecen nenos/as de diferente raza, con diferente vestimenta e características, pero no libro todos conviven felices.
O autor João Manuel Ribeiro é moi prolífero e ten multitude de obras, moitas delas en poesía.

Recursos de interese:
- Vídeo sobre o libro da páxina do autor:
João Manuel Ribeiro (31/06/2017). João Manuel Ribeiro | JMR | A CASA GRANDE I 2017 https://www.youtube.com/watch?v=PML5zqslFGQ (Consultado o 10/04/2018)

- Outro libro similar do mesmo autor:
Ribeiro, João Manuel (2012). A casa grande. Ilust. João Vaz de Carvalho. Palmela: Trinta por uma linha, col. Pim pam Pum,  [36pp.]. (ISBN: 9789898213761 )

- Vídeo do libro mencionado anteriormente:
João Manuel Ribeiro (31/06/2017). João Manuel Ribeiro | JMR | A casa do João https://www.youtube.com/watch?v=0mxQ5jfpfJE (Consultado o 10/04/2018)

mércores, 11 de abril de 2018

Todo o mundo! A vida ten moitas cores.


Portada Todo o mundo


Tuckermann, Anja (2017). Todo o mundo! A vida ten moitas cores. Ilust. Tine Schulz, trad. Rosa Marta Gómez Pato. A Coruña: Hércules de Ediciones, [40 pp.]. (ISBN: 978-84-947023-4-1).



Descrición do formato e contido da obra: álbum ilustrado de carácter literario, que narra historias da vida cotiá e no que as ilustracións e o texto se complementan mutuamente. De tapas duras e corenta páxinas, ten unhas medidas de 22 x 30 cm. Na cuberta aparece un grupo de xente de diferentes razas, culturas, idades... A ilustración da cuberta e a da contracuberta son independentes. As ilustracións son sinxelas e debuxadas con rotuladores de cores, que resaltan sobre un fondo branco. Estas ilustracións seguen unha disposición de continuidade, ocupando a historia toda a páxina. O texto destaca en letra moi negra enriba do fondo branco, está integrado  no medio das ilustracións e é de carácter extenso ainda que repartido por toda a páxina, tanto nas achegas do narrador en terceira persoa, coma nos diálogos entre os diferentes personaxes. Os potenciais destinatarios deste álbum é os nenos e nenas a partir dos 4 ou 5 anos. O tema principal que se aborda neste conto é a diversidade, xa que os protagonistas son todas as persoas do mundo sexan de onde sexan. Outros temas que se poden traballar a través de este libro é o traballo cooperativo, xa que pretende ensinar que todos e todas somos necesarios para formar o mundo no que vivimos, e que todos e todas somos igual de necesarios e importantes.
Todas as persoas que aparecen neste libro proceden de todas as partes de mundo e falan diferentes linguas, pero todos e todas viven en Galicia. Algún son emigrantes, outros naceron aquí. O libro trata de facer da diversidad algo habitual e que as persoas que o lean sexan conscientes do enriquecedora que pode ser, e que non sexa algo descoñecido e cheo de prexuízos.



Potencialidades educativas: a través deste libro pódense traballar conceptos relacionados coa diversidade: cultura, relixión, cor da pel, linguas... introducir aos nenos e nenas no coñecemento de que non todo mundo e igual a eles mesmos ou igual ás persoas que están ao seu redor. Tamén é un libro co que se pode traballar o valor da cooperación, de compartir cos demais e a solidariedade.

A obra está traducida ao galego e ao castelán, polo que se pode traballar nas dúas linguas.


sábado, 7 de abril de 2018

Éranse dúas veces o patiño feo

Gaudes, B e Macías, P. (2016). Éranse dúas veces O patiño feo. Ilustr. Nacho de Marcos, trad. Marcos Randulfe. Madrid: Cuatro Tuercas. [a partir de 4 anos], [24 pp.]. (ISBN: 978-84-17006-09-9).

Breve descrición do formato e do contido: álbum ilustrado narrativo de 22x22 cm, encadernación de tapa dura e follas resistentes. Este material permite que os nenos/as manipulen e experimenten co libro sen temor a que se rompa. A cuberta móstranos unha imaxe do protagonista principal, o Patiño feo, acompañada do título da obra que nos deixa entrever que a historia é probable que sexa unha versión do conto tradicional. Na contracuberta recóllese unha explicación de como xurdiu a colección de libros á que pertence esta obra, unha sinopse da historia e unha ilustración do protagonista, esta vez convertido en cisne. Ambas gardas teñen un fondo vermello: as dianteiras realizan a función de portada e as traseiras recompilan os agradecementos.  

Os textos caracterízanse por ser bastante extensos, empregar unha linguaxe da vida cotiá e enriquecer os diálogos con ensinanzas morais coma “diferente non é nin bo nin malo. É sinxelamente iso, diferente” ou “pechar os ollos ante situación inxustas é posicionarse do lado do agresor” que fan reflexionar sobre o que estamos a ler. Estes aparecen mesturados con ilustracións a dobre páxina.

As imaxes destacan sobre un fondo branco, empregan cores suaves que transmiten unha sensación de tenrura e, sobre todo, son moi expresivas. As facianas dos protagonistas representan con claridade os seus sentimentos e estados anímicos. Por iso, considero que estas ilustracións acompañan, reforzan e clarifican perfectamente o que se vai narrando.


Partindo do clásico do Patiño feo, esta obra relata a historia de Cuasi, un patiño moi diferente aos seus irmáns. Dende o seu nacemento, Cuasi é xulgado continuamente polos seus veciños da granxa polo mero feito de ser distinto que o resto de patos. A súa nai Ánxela, cun forte carácter e conciencia moral, defende a seu fillo continuamente, facendo comprender aos demais animais que estaban a emitir prexuízos e logrando que “acepten a aquel estraño patiño como un membro máis da comunidade”. Esta actitude valente cara ás inxustizas sérvelle de inspiración a Cuasi cando comeza a ir á escola. No patio do colexio hai un gran pato, ao que todos coñecen como Patote, que empuxa, pega e trata moi mal ao resto de patiños. Un día, a vítima das súas agresións foi Cuasi e ningún dos amigos que estaban ao seu carón, nin sequera o seu irmán, fixo nada por axudalo. Cando Patote marchou, o irmán pequeno díxolle a Cuasi que non se enfrontase con el para non ter problemas, porén este fíxolle entender que “se non tomas partido nunha situación inxusta, estás permitindo que suceda. En realidade, tamén é culpa túa”. Estas palabras dan voltas na cabeza do irmán pequeno e cando ao día seguinte parecía que volvería repetirse a mesma escena, este saíu a defender a Cuasi. A sorpresa foi que detrás del foron moitos outros patiños logrando que a partir dese día a convivencia na escola fose moito máis sinxela. Aprenderon deste modo que non se pode instalar a indiferenza e o silencio ante as inxustizas, senón que é preciso actuar. Pasou o tempo e Cuasi converteuse nun precioso cisne tanto por fóra coma  por dentro. Tamén é de salientar que na obra se homenaxea á activista Ánxela Davis, que é  representada e caricaturizada a través da nai de Cuasi.

Potencialidades educativas: é un libro que, a través de cada unha das súas páxinas, invita a reflexionar sobre condutas que acostumamos repetir. Ao tratarse dun clásico, é moi probable que os cativos/as xa coñezan a historia tradicional, polo que este novo enfoque os vai sorprender e atrapar durante toda a lectura, manténdoos intrigados ata o final. Ao caracterizarse por ter poucos personaxes unha forma atractiva de mostrar a historia ao alumnado sería cun teatro de sombras. A través das siluetas podemos marcar as diferenzas de tamaños, nun primeiro momento entre Cuasi e os seus irmáns e despois entre Patote e o resto de compañeiros da escola. Ademais, estariamos favorecendo o desenvolvemento da imaxinación dos rapaces/as para que cada un representase mentalmente as imaxes dos diversos e diferentes personaxes.

Este libro ofrece a oportunidade de educar en valores, xa que con el podemos traballar os prexuízos, a diversidade, o acoso, a amizade, o compañeirismo, a cooperación, o respecto...

En relación ao acoso, creo que mostra claramente a realidade dos centros educativos ademais de ofrecer solucións e pautas para combatelo. Unha vez rematada a súa lectura, poderíase crearse con toda a aula un decálogo contra o acoso. Ademais, convida a traballar o concepto de amizade, reflexionando que para que dúas persoas sexan amigas non é imprescindible ser iguais (tanto en gustos coma fisicamente) o único requisito é quererse, coidarse, respectarse mutuamente, como acaban facendo estes animaliños.

Por outro lado, que na obra se faga unha homenaxe a Anxela Davis, convídanos a buscar información sobre este personaxe e entender porqué os autores quixeron agasallala. Así mesmo, ofrece a oportunidade para comezar a traballar sobre diferentes mulleres brillantes que, como din Gaudes e Macías (2016), “ocupan un segundo lugar nos libros de historia”.

Por último, creo que é unha obra que tamén fará reflexionar aos adultos (profesorado, familias...) sobre todo a través das últimas páxinas nas que nos fai comprender que somos os modelos a seguir dos máis pequenos/as. Ao igual que lle acontece aos cisnes máis pequenos, os cales pensaban que “aqueles patos non eran feos... eran distintos a eles, pero especiais e únicos”, os nosos cativos/as tampouco nacen con prexuízos, son as nosas actitudes as que toman coma referencias e as que acaban por convertelos  en persoas que xulgan e sentencian a aqueles que non responde ao patrón do que a sociedade considera como “normal”.

Recursos de interese:

Millán, Beatriz (2017). “Los cuentos de “Érase una vez”. Recuperado de http://www.beatrizmillan.com/cuentos-erase-dos-veces/ a 03/04/2018. Reseña da colección de libros “Éranse dúas veces…”.

TEDx Talks. (2017). “Seamos felices sin comer perdices”| Belén Gaudes | TEDxBarcelonaWomen. Recuperado de https://www.youtube.com/watch?v=mh7bkKy17nk a 03/04/2018. Conferencia da autora da obra sobre a colección “Éranse dúas veces…”

Una mamá novata. (2017). “Érase dos veces, la colección de libros infantiles que da la vuelta a los clásicos para romper estereotipos”. Recuperado de https://www.unamamanovata.com/2017/11/11/erase-dos-veces-cuentos-igualitarios/ a 03/04/2018. Reseña da colección de libros “Éranse dúas veces…”.

luns, 2 de abril de 2018

Sígueme (unha historia de amor que non ten nada de raro)





Campanari, José (2007), ¡Sígueme! (unha historia de amor que non ten nada de raro), ilust. Roger Olmos, trad. Marisa Núñez. Pontevedra: OQO Editora, col. O, [48 pp.]. (ISBN: 978-84-96788-04-6).

Breve descrición do formato e contido:  álbum ilustrado de tapa dura. A cuberta con cores vivas e alegres presenta ao protagonista da historia sentado suxeitando unha rosa na trompa. A contracuberta representa unha cinta métrica de costura cunha folla, que emula á que a formiga usa para escribirlle ao elefante: Sígueme! As ilustracións realizadas por Roger Olmos, orixinais, alegres, divertidas e moi coloridas recrean espazos irreais e surrealistas que complementan e enriquecen o relato de José Campanari, no que se transmite unha historia de amor sen prexuízos, libre de estereotipos, na que expresa a diversidade e o amor sen recelos: un elefante gris con lunares morados namórase dunha formiga negra con cintura de avespa. Ámbolos dous se aman e a formiga emprende un longo camiño ao que invita ao elefante a seguila. Este non dubida en facelo e seguea para acabar vivindo xuntos o seu amor nun caracol mariño que está dentro dunha botella, situada na beira dun camiño,  no fondo dunha cesta da costura que está no cuarto da formiga, localizado  nun formigueiro  no medio da selva.


Potencialidades: con esta divertida historia do elefante de lunares e da formiga con cintura de avespa pódese traballar o concepto do amor e a diversidade  coas cativas e cativos, así como as  emocións, reflectidas especialmente polo elefante da historia, que dependen dos sucesos que van transcorrendo.. Coas ilustracións favorécese a imaxinación e a creatividade das nenas e nenos, sendo estas totalmente irrealistas e inverosímiles.

Recursos de interese: a obra narrada por alumnas/os do CEIP Carriona-Miranda, amenizada con debuxos realizados polas nenas e nenos das ilustracións do conto. Enlace: https://www.youtube.com/watch?v=u9TZFryrzAI (Visto a 21/03/2018).

O xigante secreto do avó




Litchfield, David (2017). O xigante secreto do avó. Ilust. David Litchfield, trad. Raquel Senra. A Coruña: Hércules de Ediciones, [32 pp.]. (ISBN: 978-84-946502-7-7).

Descrición breve do formato e contido da obra: álbum ilustrado narrativo en lingua galega. A cuberta e a contracuberta son de tapa dura. Na cuberta aparece o debuxo dun xigante, de Billy e do seu avó, as personaxes principais da historia. O título encóntrase na parte superior da cuberta en letras maiúsculas, brillantes e destacando a palabra “xigante”. Nas primeiras gardas aparece unha vila coas súas casiñas e todo isto cunha cor escura como se fora de noite, nas gardas do final vemos ao xigante camiñando por unha vila con luces e con cores máis vivas. O texto está composto por frases sinxelas que mesturan narración e diálogo. A historia trata a relación dun neno chamado Billy e do seu avó, quen lle conta a historia dun xigante que axuda aos que o necesitan. Porén o rapaz cre que se trata dunha invención do avó, que en realidade o xigante non existe e non se fía do que o ancián lle transmite. Porén, cando están a facer un mural e non consegue pintar a parte máis alta, Billy descobre sorprendido que o xigante está a pintar ese mural ás agochadas de todos. A razón de que o faga así é porque o xigante axuda aos demais en silencio e sen chamar a atención, xa que as cousas que son diferentes asustan á xente desa aldea e ao velo os veciños corren e berran. A historia remata co xigante sendo amigo de Billy e completamente integrado na aldea coma un veciño máis.

Potencialidades educativas: é un álbum ilustrado que permite facer unha lectura en clave de diálogo interxeracional. A historia pon en valor a importancia de coñecer e respectar a sabedoría que atesouran os maiores, a relevancia da imaxinación nas nosas vidas e tamén na aprendizaxe dende a máis tenra infancia. A través da lectura desta obra tamén se aborda a diversidade, o importante que é ser aceptado, xa que todos somos diferentes e é iso o que nos fai ser especiais e únicos, polo que  debemos aceptarnos tal e como somos. Ponse en valor tamén a amizade e a importancia que ten aceptar aos demais sen prexuízos.

Recursos de interese:
• Curtametraxe “El valor de la amistad”: https://www.youtube.com/watch?v=FannW447MgU&t=120s (consultado el 18/03/18)