Amosando publicacións coa etiqueta Educación emocional. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta Educación emocional. Amosar todas as publicacións

luns, 30 de abril de 2018

Por que? NIKOLAÏ POPOV





Popov, Nikolai (2018). Por que?. Ilust. del autor. Pontevedra: Kalandraka, col. Tras os montes (40pp.). ISBN 978-84-8464-367-8.

Breve descripción del formato e contenido de la obra: álbum ilustrado visual, sin palabras, excepto la última doble página, de tapa dura y encuadernado en cartoné, con unas dimensiones de 19 x 23,5 cm. En la cubierta podemos observar a una rana verde sentada en una piedra en medio de la naturaleza y con una flor entre los pies. Se humaniza a la rana jugando con sus proporciones, haciéndole adquirir una posición bípeda y vistiéndola. Las guardias del libro utilizarán el cromatismo verde que se mantendrá a lo largo de la historia. El o la  protagonista de la ilustración porta entre sus pies una cala de color blanco, objeto causante de la discordia en el interior del libro. Pese al suave cromatismo de la parte central y superior de la portada, en la zona inferior pueden observarse flores difuminadas y hierba ennegrecida, avanzándonos las funestas consecuencias que tendrá la acción que se desarrollará más adelante. La tipografía del título así como su cromatismo negro destacan en un apacible fondo celeste. Por lo que respecta a la contracubierta, el cielo celeste casi blanquecino ocupa tres cuartas partes de la ilustración y en la parte inferior se observan las consecuencias de la guerra acontecida a lo largo de las páginas del cuento. Sin embargo, en ese prado que antes era verde y ahora destaca por su oscuridad casi negra se enfatiza por su luminosidad y su tonalidad verde la presencia de una única flor que ha sido capaz de sobrevivir a la guerra y que simbolizará la esperanza. En el centro de la imagen puede leerse un breve texto firmado por el autor en el que se explicita la finalidad de la obra: “Si los niños y las niñas pueden entender la insensatez de la guerra, si se dan cuenta de lo fácil que es caer en un ciclo de violencia, quizás en el futuro se conviertan en impulsores de la paz. Nikolai Popov”.En cuanto a las ilustraciones, de continuidad, serán esenciales en esta historia puesto que al no estar acompañadas de un texto que guíe la interpretación del lector deberán ser los suficientemente explícitas y expresivas para que el lector haga una correcta interpretación de las mismas. La historia transcurre en el espacio exterior, un campo el que priman los tonos verdosos, que se van oscureciendo, y aparecerán tonos rojizos y anaranjados que representan los estallidos y fuegos provocados por la maquinaria bélica (zapatos y troncos con ruedas) a medida que va avanzando la acción y la disputa va aumentando hasta desembocar en una devastadora guerra. En la primera ilustración aparece una rana en un estado apacible sobre una roca en medio de una naturaleza frondosa, pero esa tranquilidad prontamente se verá truncada  con la aparición de una rata o un ratón a través de un agujero en la tierra portando un paraguas cerrado que rápidamente abrirá. La envidia del ratón o de la rata iniciará una contienda con la rana al colonizar el lugar en el que esta estaba y arrebatarle su flor. Esta trifulca irá en aumento al implicar a más personajes estableciéndose dos bandos fácilmente reconocibles: los roedores y los anfibios. Las dimensiones de ese conflicto les llevará a destruirse y a destruir el entorno en el que se encontraban, dando lugar a una ilustración de la rana situada en el mismo lugar en el que se encontraba al comienzo y en la parte superior de la misma se encontrarán el único texto del cuento: “Por que?”.  


Potencial educativo: Esta historia, carente de texto, favorecerá a estimular la imaginación de los niños. La ausencia de un apoyo escrito les alentará a tener un papel activo durante la lectura, siendo ellos mismos los creadores de su propio cuento, pudiendo así imaginar qué es lo que está aconteciendo y planteándose qué mueve a los distintos personajes a entrar en conflicto. Asimismo, ejercitará su lectura visual y su capacidad de decodificar imágenes. A través de este cuento y del texto final se invitará a los niños a reflexionar sobre los conflictos y podrán trasladar dicha reflexión a disputas de diversa escala que pueden ir desde las riñas de los que son protagonistas hasta las guerras de las que son víctimas otras personas en diferentes partes del mundo. Con ello se tratará de reflejarles el sinsentido de la actividad bélica, ayudándoles a desarrollar un juicio crítico y se tenderán puentes a la autorreflexión, a la reflexión compartida, al diálogo y sobre todo a la paz. Por otra parte, me parece muy interesante que no se le asigne género a ninguno de los personajes, dejando que sea el lector quien complete la historia y determine, si así lo considera, la identidad de cada uno de ellos.  

Recursos de interés:
Me parecen de gran interés los siguientes cuentos relacionados con la temática de Por que?:
  • ·   Campanari, José (2017). Trenfugiados. Ilust. Evelyn Daviddi. Barcelona: Fragantina ediciones, (36 pp.). (ISBN: 9788416566198).
  • ·         Darién, Juan (2009). A guerra dos números. Ilust. del autor, trad. María Luísa Núñez Álvarez. Pontevedra: OQO editora, col. Q, [41pp.]. (978-84-9871-154-7).




luns, 23 de abril de 2018

El viaje de Pipo



Tone, Satone (2014). El viaje de Pipo. Ilust. da autora, trad. Teresa Tellechea. Madrid: Ediciones SM, [41 pp.]. (978-84-675-6962-9).

Breve descrición do formato e contido: álbum ilustrado. A imaxe que se amosa na cuberta é a do protagonista deste conto, o cal é a ra Pipo, que nun principio parece que está perdido no lugar no que se atopa. Nas gardas atopamos follas de flores e árbores que aparecerán ao longo de todo este volume. En canto á portada, volvésenos a ensinar ao protagonista deste conto, nunha situación similar á da cuberta; pero, neste caso a imaxe preséntasenos en proporcións moi pequenas e a cor é distinta. Todas as ilustracións son imaxes a dobre páxina. As cores destas varían ao longo deste volume, xa que dependendo no sitio no que se atopa o protagonista, a tonalidade será diferente. En relación ao texto, este está sempre dentro das imaxes, polo tanto, existe unha interacción moi profunda entre estes dous elementos ao largo de todo este libro; cabe destacar que en función da cor de fondo, as cores das letras serán diferentes, isto farase para que poidan ser visibles e recoñecibles polos nenos e nenas. Nesta historia existen dúas voces: a do narrador e a dos personaxes que van aparecendo. A letra na que aparece as intervencións destes dous compoñentes do volume é a mesma. Cando falan os personaxes, as súas participacións aparecen entre guións, para diferencialos da persoa que conta a historia. O narrador presenta e introduce a todos os personaxes que aparecen neste volume, e tamén narra a historia. Por outra parte, os personaxes interveñen para dialogar entre eles e mostrar as súas apreciacións. En canto á sinapse, este conto xira ao redor de Pipo, que se atopaba triste porque non podía soñar ata que atopou unha ovella que lle dixo que podía viaxar polos soños, deste modo o protagonista acompañouna durante toda súa viaxe. E xa para rematar neste apartado, é necesario dicir que este libro foi premiado en 2013 co “Premio Internacional de Ilustración Feria de Bolonia – Fundación SM”.

Potencialidades educativas: unha das potencialidades que se observa son as emocións, xa que ao principio do conto a ra Pipo estaba triste por no poder soñar; con isto podemos traballar este tema cos máis cativos e preguntarlles como se senten cando non poden facer algo que lles gusta. Outra cousa que podemos resaltar é a fantasía que presenta este libro, cos alumnos e alumnas de Educación Infantil o que se podería traballar é que teñan creatividade para imaxinar cousas fantásticas, tamén serviría para presentarlles seres mitolóxicos como poden ser os unicornios, as sereas, os centauros e moitos outros máis. Un aspecto a ter en conta son os meses e as estacións do ano, xa que aparecen ao largo de todo este volume. E por último, non debemos pasar por alto o tema da amizade neste libro; penso que isto é moi importante porque nesta etapa, unha competencia que os alumnos e alumnas deben adquirir é a interacción social entre iguais, tamén hai que dicir que se lle debe explicar a amizade aos máis pequenos, para que sepan como coidar e manter a un bo amigo ou amiga.

Recursos de interese:
- Canción “La hora de los sueños”:
https://www.youtube.com/watch?v=DvkSqWOS7nM (Consultado o 22/04/2018).
- Conto “Monsterbox” que trata sobre o valor da amizade e tamén trata a educación emocional:
https://www.youtube.com/watch?v=OczEHXRU9WU (Consultado o 22/04/2018).

venres, 20 de abril de 2018

¿A que no te atreves? Un libro para tocar… ¡si eres valiente!



Maubert, Nicole (2016). ¿A que no te atreves? Un libro para tocar… ¡si eres valiente! Ilust. de la autora. Madrid: San Pablo, [20 pp.]. (ISBN.978-84-285-4938-7).

Breve descripción del formato y contenido de la obra: álbum ilustrado interactivo, con encuadernación en cartoné y unas dimensiones de 21 x 21 cm. En esta obra nos encontramos elementos de temor infantil, acompañados de diferentes texturas, que retan a los niños a interaccionar con ellos. En la cubierta podemos observar un monstruo sonriente y de tacto suave, similar a los muñecos de peluche que tienen los niños. Tras él se encuentra su sombra, amenazadora y terrible, pero que pierde su efecto por la presencia agradable e inofensiva del monstruo. En la contracubierta siguen la misma estrategia y en un fondo oscuro colocan multitud de simpáticos ojos.
Las páginas son resistentes y cada una de ellas configura una imagen completa con texturas y elementos diferentes. Sobre un fondo monocromático destacan los distintos elementos causantes de pesadillas en los niños, pero la caracterización de los personajes ayuda a desconjurar los miedos. Los protagonistas del libro tienen grandes ojos redondos, colores alegres y formas ligeramente redondeadas que ayudan a los niños a empatizar con ellos y a dejar de tenerles miedo. Entre las diferentes texturas encontramos telas suaves, elementos pegajosos, rugosos e incluso reflejantes que divertirán a todos los lectores.

Potencialidades:
Considero que este álbum ilustrado es realmente útil para tratar de desconjurar los miedos en la etapa de Educación Infantil, al mismo tiempo que se potencia el interés por la lectura. Estamos ante un libro con el que se puede jugar. Son muchos los niños que a estas edades pueden tener diferentes miedos: a las arañas, a la oscuridad, a los monstruos. Con este libro se reta a los más pequeños a librarse de esos temores tocando aquellos seres que en otros momentos de su vida se les presentan como figuras amenazadoras. Las texturas desarrollarán su curiosidad y provocarán diversas emociones desde la sorpresa al asco, acercando a los niños a la lectura y haciéndoles entender que los libros son algo más que letras impresas en un papel. El hecho de que en la obra aparezcan estas texturas lo convierte en un libro sensorial que ayudará a los niños a desarrollar al máximo sus sentidos al mismo tiempo que potenciamos las habilidades motrices, debido a que tendrán que manipular el libro para poder seguir la historia. Creo que se pueden utilizar diversas estrategias de lectura, pero me gustaría destacar la idea de hacerlo con los ojos cerrados, dejándose guiar exclusivamente por el sentido del tacto.
Además esta obra puede utilizarse también para trabajar los animales y los colores, que impregnan toda la historia, así como para ayudar a los niños a desarrollar su imaginación y creatividad a la vez que trabajamos con emociones tan diversas como el miedo y la sorpresa.



Recursos de interés:


sábado, 7 de abril de 2018

O año que é un porquiño





Lammers, Pim (2018). O año que é un porquiño. Ilust. Milja Praagman. A Coruña: Hércules de Ediciones, [32pp.]. (ISBN:978-84-947770-0-).

Breve descrición do formato e contido da obra: álbum ilustrado de tapa dura cunhas dimensións de 26,5 x 20,5 centímetros. Na cuberta pódese ver un año branco cun pequeno trevo verde de catro follas na cabeza, apelando directamente ao lector, nun fondo marrón con pinceladas rosas que fan referencia ao barro no que veremos máis tarde que xogan os porcos. A cor das letras xoga co branco dos años e o rosa dos porcos. En canto á tipografía, cambia nos termos "año" e "porquiño" avanzando a problemática coa que nos atoparemos no texto e ao cambio ao que o protagonista presentará. No que se refire á contracuberta, aparece nun fondo azul a figura dun porquiño nas costas mirando unha bolboreta. En canto ás gardas, estas son monocromáticas cun ton rosa que alude ao porquiño. Na portada do libro aparece unha vista que se usará como símbolo e metáfora da transformación que o protagonista sufrirá, anticipando ao lector o que vai pasar dentro da historia. As ilustracións son de continuidade. Nas primeiras páxinas verá o binomio existente entre a forma de vida dos años e os porquiños mediante zonas diferenciadas (as ovellas nas páxinas de esquerda e os porcos na dereita), tonalidades (os porcos no barro marrón e as ovellas na herba verde) e comportamento (mentres que os porcos queren cubrirse de barro, as ovellas teñen unha actitude máis ordenada e tranquila). A historia caracterízase por ilustracións moi simples cun gran contraste cromático. En canto ao texto, caracterízase pola súa brevidade e sinxeleza, xa que se utilizan catro frases curtas nas páxinas para acompañar e orientar a interpretación do lector.



Potencial educativo: esta historia, ademais de ser un elemento lúdico, afecta á educación emocional dos nenos. Comezando co problema dun porco, cuxo exterior é dun año, centrarémonos en valores como a tolerancia, a empatía, a aceptación do ser e do outro mentres abordamos cos nenos o problema da identidade sexual e o bullying dun xeito moi sinxelo e comprensible para a infancia. A través do uso de figuras de animais coñecidas polos nenos motivaremos ao pequeno lector a entrar neste libro e empatizar co personaxe principal. A través do grupo de años e porcos podemos realizar unha lectura crítica cos nenos e nenas na que analizar o comportamento de ambos os grupos cando o año supostamente non actúa de forma esperada e di que é un porquiño. A través deste álbum ilustrado afírmase a aproximación e normalización desde a primeira infancia a un tema moi complexo como a identidade persoal. É importante que os nenos entendan que cada un é o que senten, que hai persoas que nacen nun corpo que non lles corresponde e, como os personaxes do campesiño e do veterinario, deben actuar de acordo co principio de tolerancia e respecto polos outros.

Recursos de interese:
Parécenme de grande interese os seguintes contos relacionados coa temática de  O año que é un porquiño.
  • ·         Kilodavis, Cheryl (2015). Mi princesito. Ilust. Suzanne Desimone. Barcelona: Bellaterra, (32pp.). (IBSN: 978-84-7290701-0-).
  • ·         Walton, Jessia (2017). Ahora me llamo Luisa. Ilust. Dougal MacPherson. Valencia: Algar Editorial, (40pp.). (ISBN: 9788491420521).


venres, 23 de marzo de 2018

El monstruo de colores




Llenas, Anna (2014). El monstruo de colores. Ilust. de la autora. Barcelona: Flamboyant, [21 pp.]. (ISBN.978-84-941578-2-0)

Breve descripción del formato y contenido de la obra: álbum ilustrado interactivo, en edición pop-up con encuadernación en cartoné y unas dimensiones de 27 x 23,5 cm. Esta obra cuenta la historia de un monstruo que se ha hecho un lío con las emociones. Una niña trata de ayudarlo a entenderlas y clasificarlas. En la cubierta podemos observar al monstruo protagonista sintiendo algunas de las emociones que serán explicadas en el álbum. Además, esta está troquelada, simulando un marco de fotos de cartón creado por un niño, donde la “imagen” es el título.
Las páginas parecen resistentes y los distintos desplegables ayudan a los niños a comprender la emoción que se quiere transmitir. Se juega con las proporciones del monstruo, así como con sus expresiones faciales, además de utilizar el color y las características de diferentes técnicas artísticas para transmitir sensaciones. Las ilustraciones simulan estar coloreadas por niños. En toda la obra utilizan un estilo similar al collage, en el que se emplean diferentes materiales como soporte (papel de periódico, recortables, cartón…) así como distintas técnicas artísticas, predominando el uso de la cera. Cada página configura una imagen completa monocromática en la que se relaciona el color del protagonista con la emoción que siente. La niña que lo acompaña está dibujada en blanco y negro de forma que nuestra atención recaiga en el monstruo y en sus sentimientos.

Potencialidades: Considero que este álbum ilustrado es una forma magnífica de introducir a los niños en el conocimiento de las emociones. El uso de un monstruo, convencionalmente utilizado como figura de miedo en los cuentos, como un protagonista con las mismas inquietudes que los niños ayuda a estos a empatizar con él. En la obra se enseñan explícitamente cinco emociones: alegría, tristeza, rabia, miedo y calma. Al final, se deja implícito que existen muchas más, cuando el monstruo siente amor. Algo a tener en cuenta es que las emociones se explican de forma neutra, no hay emociones negativas. Se establecen metáforas entre cada emoción y los diferentes elementos de la naturaleza como el sol, la lluvia o el fuego, que ayudan de forma sencilla a comprender lo que se pretende explicar.
El formato pop-up de la obra ayuda a empatizar con el monstruo y a sentir las emociones indicadas. De esta forma la interacción es mucho más directa y los niños deberán manipular el libro para seguir la historia.
También se establece una relación entre las emociones y los colores con lo que se puede utilizar el álbum para enseñarlos de forma lúdica y divertida.
Al final, el monstruo consigue ordenar sus emociones en diferentes botes. Es importante que los niños aprendan cómo organizar y clasificar elementos. Por ello, creo que este álbum también puede ser utilizado para dotar a los más pequeños de técnicas sencillas para encontrar semejanzas y poner orden en el mundo que los rodea. 

Recursos de interés:
  • EI. Abelliñas (2016). El monstruo de los colores en LSE. Canción y lenguaje de signos. https://www.youtube.com/watch?v=WdmoADDCi4o (Consultado el 4/02/2018)
  • Feijoo, Henry (2016). Divertimusica: El monstruo de los colores. Canción adaptando el monstruo de colores.  https://www.youtube.com/watch?v=IieUUzZSXxU (Consultado el 4/02/2018)
  • Llenas, Anna (2012). El monstruo de colores, cuaderno para colorear. Ilust. de la autora. Barcelona: Flamboyant, (52 pp.). (ISBN. 978-84-939877-6-3)
  • Peque juguetes y sorpresas (2017). Cuento el monstruo de colores: Aprende las emociones. Adaptación animada del libro. https://www.youtube.com/watch?v=__NmMOkND8g  (Consultado el 4/02/2018)

mércores, 21 de marzo de 2018

Otra Cosa



Cave, Kathryn (2003). Otra cosa. Ilust. Chris Ridell, trad. Rita Schnitzer Loeher. Barcelona:
Ediciones Elfos, [25 pp.]. (ISBN:84- 8423-152-6).

Breve descrición do formato e contido: álbum ilustrado. A imaxe que se nos mostra na cuberta é a mesma que aparece na portada -o noso protagonista sentado nun sillón-. Nas gardas aparece unha cor escura, que é a cor de Otra Cosa, que representa esa diferenza co resto dos animais; e tamén atopamos unha cor máis clara, que simboliza a todos aqueles que non se relacionan con el. Algunhas imaxes son a dobre páxina. Tamén aparecen ilustracións que están divididas dentro da mesma páxina, pero que gardan unha relación entre elas. En canto o texto, ás veces está dentro da imaxe e noutras está fóra dela, en ocasións mesmo nun cadro a parte desta á que se refire, pero a excepción disto, o texto garda unha profunda relación coa ilustración que se nos está a mostrar. Existen dúas voces nesta historia: a do narrador e a dos protagonistas. A letra na que aparece as intervencións destes dous compoñentes do volume é a mesma, a excepción de cando o narrador nos presenta ao protagonista principal, xa que escribe o nome deste en letras maiúsculas. O narrador conta a historia e introduce aos personaxes, mentres que os protagonistas interveñen para dialogar entre eles e mostrar as súas consideracións. A historia xira en torno de Otra Cosa  que non é aceptado polo resto de animais por ser diferente a eles. Por último, neste apartado, debemos destacar que este libro foi premiado co “UNESCO Prize for Children's and Young People's Literature in the Service of Tolerance”.

Potencialidades educativas: a maior potencialidade deste libro é a educación en valores. Isto é unha lección de tolerancia e aceptación para facernos ver de que todas as persoas, xa sexa polas súas características físicas ou por calquera outra cousa, somos diferentes. Poderíamos utilizalo en casos  onde haxa un neno doutra etnia, ou mesmo un alumno que teña calquera tipo de discapacidade. Este asunto é máis fácil de tratar e tamén é máis sinxelo de comprender coa presenza de animais, como é o caso deste volume, xa que se intenta eludir unha posible identificación excesiva cos personaxes humanos. Por último, cómpre dicir que as emocións están presentes neste libro, e é primordial facerlle ver aos máis cativos cales son as accións que debemos evitar para que os outros nenos non estean tristes e desolados.

Recursos de interese:
- Curtametraxe “For the Birds” de Disney Pixar para educar en valores:
       https://www.youtube.com/watch?v=pWIVoW9jAOs (Consultado o 02/03/2018).

A Guerra dos Números


Darién, Juan (2009). A guerra dos números. Ilust. do autor, trad. María Luísa Núñez Álvarez. Pontevedra: OQO editora, col. O, [41 pp.]. (978-84-9871-154-7).

Breve descrición do formato e contido: numerario cunhas dimensións de 25×23 cm. A imaxe da cuberta xa nos empeza a dar algunha que outra pista do que nos podemos atopar dentro deste volume, ao ensinarnos un helicóptero e dentro deste ao número un co símbolo da resta. Nas gardas volvemos atopar un  vehículo aéreo –esta vez unha avioneta- dentro dela podemos observar como hai dous números un. Todas as ilustración que aparecen neste volume, son imaxes a dobre páxina. Polo que respecta ao texto, está sempre en permanente contacto coas ilustracións, é dicir, está dentro delas, polo que existe unha interacción entre estes dous elementos que permite entender a historia que se nos está a contar. As voces que aparecen neste libro son dúas: a do narrador e as dos protagonistas. A voz do narrador vainos presentando os distintos personaxes que van aparecendo ao largo da historia, a parte disto cóntanos o que vai sucedendo en cada momento e tamén nos relata que é o que pensan os propios personaxes. Por outra parte, a voz dos protagonistas aparecen en poucas ocasións, pero cando se manifestan fano para expresar unha determinada acción que teñen pensado levar a cabo. A temática da obra xira arredor dos conceptos numéricos e a linguaxe matemática. Para iso cóntase a historia do número un que se sempre estaba só, xa que os demais números non lles facían caso, pero todo isto cambiou cando chegou o Rei Menos.

Potencialidades educativas: este volume preténdenos ensinar que non hai que deixar a ningunha persoa de lado, isto amósasenos neste conto co número un, o cal ao principio deste volume se atopa só xa que ninguén quere estar con el. Dende o meu punto de vista é unha forma moi correcta de explicar isto a través dos números. Un aspecto moi importante a resaltar é o  conflito que aparece neste libro, porque o que lle deberíamos facer chegar ao noso alumnado é que as pelexas non levan a ningún lado e que todo se debe solucionar falando con aquela persoa coa  que se tivo ese problema. Neste álbum a final os números atopan a razón da súa forza, que é a través da unión, por iso o número un e o cero acaban xuntándose para formar o número dez. Tamén permite a lectura desta obra reflexionar sobre problemas de agora e de sempre, como son os conflitos bélicos, as ditaduras, a autoridade e o sometemento, valores que se critican a través da visión pacifista da historia. Por último, dado que este libro tamén pode ser concibido coma un numerario poderiámolo utilizar para iniciar aos máis pequenos nos números, neste caso ata o dez, que é a cifra máxima que se nos mostra.

Recursos de interese:
-          - “A guerra dos números” narrada polo colexio C. E. I. P. Mestre Rodríguez Xixirei:
https://www.youtube.com/watch?v=il6dkU0XqyY (Consultado o 09/03/2018).
-          - Canción para aprender os números de “Sonárbore”:
      https://www.youtube.com/watch?v=NGrFgQ4trxU (Consultado o 09/03/2018).

venres, 16 de marzo de 2018

Amigos




Foreman, Michael (2012). Amigos. Ilust. do autor, trad. Rafa Salgueiro, Madrid: Lata de Sal, [32 pp.]. (ISBN: 978-84-940584-4-8).

Breve descrición do formato e contido: álbum ilustrado encadernado en cartoné cunhas dimensións 24 x 28 cm. Na cuberta podemos observar o título da obra resaltado en laranxa, que é o de Burbulla, un peixe e protagonista da obra. O fondo é branco. Debaixo aparecen os dous protagonistas da historia, un gato e un peixe. Na imaxe semella que o gato está mirando para Burbulla a través do vidro da súa peceira. O nariz do gato ten forma de corazón, apelando así á afectividade. Na contracuberta explícase que este conto está baseado nunha historia real de amizade e podemos ver ao gato portando un caldeiro cheo de auga no que vai Burbulla somerxido fronte a un mar cheo de peixes.
No interior as imaxes son a dobre páxina e a técnica utilizada é a acuarela, perfilando as siluetas con lapis negro. Estas están moi coidadas, cheas de pequenos detalles que axudan a coñecer o estado de ánimo dos personaxes. As cores son vivas, mantendo presente en todas as páxinas a cor azul, que recorda o mar, mesmo semella que o gato protagonista ten matices azuis na súa pelaxe. O texto é sinxelo, polo que o libro podería ser empregado con nenos/as pequenos/as. Nunha das escenas finais, cando visitan un museo, podemos apreciar como aparecen caracterizadas con aspecto de gato obras coñecidas mundialmente como La Gioconda de Leonardo da Vinci. Esta obra trata sobre unha verdadeira historia de amizade entre un gato e un peixe. O gato, aínda que quere moito a Burbulla, cre que este sería máis feliz se estivese libre no mar e puidese ter moitos amigos, aínda que Burbulla prefire quedar con el, o seu verdadeiro amigo.

Potencialidades educativas: esta obra é moi adecuada para traballar o valor da amizade en Educación Infantil e ensinarlles aos máis pequenos que, ás veces, os sacrificios que se fan polos amigos pagan a pena. Tamén ensina que debemos coñecer ás persoas interiormente e non deixarnos levar por prexuízos, xa que os nosos protagonistas tradicionalmente están ligados ás figuras de cazador e presa, porén neste libro móstrasenos como pese a isto son os mellores amigos. Ademais, o aspecto do álbum resulta moi atractivo e os protagonistas son animais que todos os nenos coñecen e cos que poden crear empatía. Tamén pode servir para iniciar aos máis pequenos no concepto da liberdade. A estes valores hai que engadir o coñecemento dalgúns animais e dalgunhas obras de arte de referencia mundial, polo que contribúe a iniciar aos máis novos no coñecemento de produtos culturais e artísticos.

Recursos de interese:
-               Cuentos para crecer (2017). Lectura do conto. Youtube. https://www.youtube.com/watch?v=qqjFIoKmkZk (consultado el 10/03/2018).
-               Cuentos para crecer (2014). Preparación del libro para la lectura dialógica. http://cuentosparacrecer.org/blog/video-ejemplo-preparar-un-libro-para-lectura-dialogica/ (consultado el 10/03/2018).


Por cuatro esquinitas de nada


Ruillier, Jérôme (2005). Por cuatro esquinitas de nada. Ilust. do autor, trad: Élodie Bourgeois. Barcelona: Editorial Juventud, [32 pp.]. (ISBN: 978-84-261-3447-9).

Breve descrición do formato e contido: álbum ilustrado encadernado en cartoné cunhas dimensións de 23,5 x 23,5 cm. Na cuberta podemos apreciar o título do libro en maiúsculas e resaltado na esquina superior dereita e debaixo deste o que vai ser o escenario principal da obra, ao protagonista e a un dos seus amigos. Os personaxes son figuras xeométricas. Na contracuberta está Cadradiño, o protagonista, un amigo e a ferramenta que axuda na resolución do conflito, acompañados dun breve texto que nos somerxe na historia. Na primeira garda observamos o protagonista só fóra da casa e na última, dentro e acompañado polos demais personaxes. A estética deste volume é moi sinxela e o texto sitúase sempre na parte inferior das páxinas. As ilustracións son a dobre páxina, os fondos son dunha soa cor e maioritariamente de tons claros, contrastando coas cores vivas dos personaxes que aparecen coma recortes de cartolina, mentres que a casiña é un anaco de tea. En canto ao vocabulario pódese dicir que é moi sinxelo. O libro preséntanos a Cadradiño que quere entrar na casiña para xogar cos demais pero todos son redondos, polo que a porta é tamén redonda e Cadradiño non pode pasar por ela. Os círculos propoñen distintas solucións e Cadradiño ponse triste ata que dan coa solución: recortar catro esquiniñas de nada a esa porta que se interpoñía entre os personaxes.


Potencialidades educativas: é unha obra moi interesante para traballar en Educación Infantil, xa que todos os nenos e nenas poden suxerir posibles solucións ao conflito que se presenta e aprender que as persoas non deben cambiar para adaptarse senón que teñen que buscar solucións inclusivas. Resáltase o valor da amizade, aceptando aos demais como son, aprezando as súas diferenzas e non discriminando nin marxinando a ninguén por ser diferente. Debemos inculcarlles aos rapaces e rapazas que todos somos diferentes e iso é o que nos fai únicos e especiais. Este libro axuda a educar en valores como a tolerancia e o respecto. Por outra banda podemos introducir os conceptos das figuras xeométricas como o cadrado ou o círculo.

Recursos de interese:
-          Arellano Maté, Gemma. Versión de Por cuatro esquinitas de nada. (2012). Youtube. https://www.youtube.com/watch?v=YqRSgJFbJ1c (consultado el 10/03/2018).
-          Calavía, Maite. Narración do conto co apoio visual das imaxes de cada unha das páxinas do álbum en: https://www.youtube.com/watch?v=DBjka_zQBdQ (consultado o 10/03/2018).
-          Vázquez Abanades, Lorena. Stopmotion en catalán de Por cuatro esquinitas de nada. (2014). Youtube.https://www.youtube.com/watch?v=nw941CErrZA (consultado el 10/03/2018).
-          Libro interactivo. https://itunes.apple.com/es/app/por-cuatro-esquinitas-nada-libro-interactivo-sobre/id598573155?mt=8 (consultado el 10/03/2018).
-          Lionni, Leo (2005). Pequeño azul y pequeño amarillo, unha obra clásica contemporánea de Leo Lionni, como se pode seguir pola adaptación realizada polo alumnado do CEIP de Alpartir (Zaragoza) en https://www.youtube.com/watch?v=rb2AWbxyyaI (consultado o 10/03/2018) ou do alumnado do CEIP Severo Ochoa de Alcorcón en https://www.youtube.com/watch?v=_Z9QE5yFKjY (consultado o 10/03/2018).

xoves, 15 de marzo de 2018

El árbol de los recuerdos





Teckentrup, Britta (2017). El árbol de los recuerdos. Ilust. de la autora. Madrid: Nubeocho Ediciones, [32 pp.]. (ISBN: 978-84-943797-0-3).

Breve descripción del formato y contenido de la obra: Mi propuesta de lectura es un álbum ilustrado con unas dimensiones de 25 x 25 centímetros. Se puede observar una cubierta y una contracubierta lisa con una tonalidad fría en la que destaca un zorro naranja y los frutos de un árbol. Por lo que respecta a la contracubierta, continúan predominando los tonos fríos y nos sitúa en un bosque nevado en el que destaca en el centro de la ilustración un árbol naranja y los personajes del cuento. Las ilustraciones son de continuidad. Los colores utilizados por el ilustrador suelen ser tonalidades claras y frías de las ilustraciones que transmiten paz y tranquilidad,  confrontadas con el vibrante y vital naranja del personaje principal fallecido, el zorro, y del árbol que nace a partir de las vivencias que sus amigos recuerdan y comparten.. Finalista del premio al mejor álbum ilustrado de 2014. El cuento seleccionado se caracteriza por la simplicidad tanto en las ilustraciones como en el texto y en la historia. A través del contenido visual y escrito se tratará el tema de la muerte con un matiz de delicadeza, expresividad y sensibilidad. 



Potencialidades educativas: Este cuento, además de ser un elemento lúdico, ayudará a acercar a la infancia a un tema tabú en Occidente, el fallecimiento de un ser querido. Me gusta especialmente la forma en la que la autora lo trata debido a la manera de pasar el duelo de los distintos animales que forman parte de la obra: existe un sufrimiento inicial en los personajes y este se va superando hasta que los distintos animales son capaces de sobrellevar la muerte de su amigo, siendo conscientes de que él seguirá a su lado siempre que lo recuerden. Para ello se vale de  la metáfora de un árbol que va creciendo a medida que se generaliza entre los animales la aceptación de la muerte y el recuerdo del zorro. Me parece un cuento muy adecuado para trabajar el duelo, al no querer evitar las primeras fases del duelo de sufrimiento y dolor hasta llegar a la aceptación, transmitiéndoles a los niños que la expresión de su tristeza e ira puede llevar a la canalización de la misma. Los adultos pueden utilizar el cuento para trabajar la educación emocional de los niños, eliminando el matiz negativo que suele acompañar al llanto y a la tristeza e incidiendo en la importancia de vivenciarlas y manifestarlas. 
Por último, creo que no es necesario que esta herramienta se utilice únicamente en el proceso de duelo de un niño; es necesario hacerles comprender desde sus primeros años que la vida es finita y que la muerte forma parte de la vida y podemos llevarlo a cabo mediante la lectura de este álbum.

Recursos de interés:
  • ·        Otro libro de la misma temática que humaniza la muerte y la aleja de la imagen tétrica con la que la caracterizamos. Además, muestra que la muerte no solo está vinculada a la vejez, pues también fallecen personas jóvenes, enfermos, víctimas de accidentes y bebés en la barriga de sus mamás.  
Hellando, Elisabeth (2017). Soy la muerte. Ilust. Marine Schneider. Granada: Barbara Fiore, [48 pp.]. (ISBN: 978-84-15208-96-9.


mércores, 7 de marzo de 2018

A vaca que puxo un ovo


Resultado de imagen de a vaca que puxo un ovo la casa del libro

Cutbill, Andy (2008). A vaca que puxo un ovo. Ilust. Russell Ayto. Patas de Peixe Editora, [32 pp.]. (ISBN:978-84-936842-3-5).

Breve descrición do formato e contido: neste conto abundan as ilustración máis que o texto e obsérvase unha sintaxe entre ambos os dous elementos, polo que se trata dun álbum ilustrado de tapa dura. O ilustrador danos mostras desde a cuberta de que é o que  podemos encontrar no volume, xa que aparecen galiñas con forma circular, é dicir, en forma de ovo. Atopamos tamén nas gardas cores brancas e negras, como as cores da vaca protagonista, e todas as cores negras que aparecen teñen forma de ovo. Na cuberta, onde está o título deste conto pódese observar como hai un furado que ten forma de ovo, e que está ao lado da palabra “ovo” e ao mesmo tempo é o que está observando a nosa vaca protagonista Macarena, que tamén aparece na cuberta, ao carón do título deste libro título. Ao longo do volume, o ilustrador recrea imaxes incompletas, polo que xoga coa imaxinación do lector para que sexa el o que complete esa ilustración. Tamén cómpre dicir que as imaxes son moi coloristas e con tonalidades moi fortes. En xeral, predominan ilustracións a dobre páxina e o texto que aparece está integrado nas imaxes, é dicir, está en contacto permanente coas ilustracións que se nos amosan e por iso podemos dicir que existe unha interacción entre o texto e as imaxes. O texto asenta nas voces do narrador, que nos vai contando a historia e presentando aos protagonistas, e nas das personaxes que interveñen ao longo do relato a través dos diálogos. Nalgunhas ocasións as palabras dos personaxes escríbense nunha letra máis grande e en negriña, de modo que se resalta ou transmite a sorpresa dos protagonistas. A historia xira ao redor dunha vaca que se chama Macarena e que pensa que non é especial por non saber andar en bicicleta e non facer equilibrios con ela como o fan o resto de vacas. Un día, ao levantarse, dáse conta de que puxo un ovo e sorpréndese avisando ao resto de animais. Ao final, o que sae de dentro dese ovo é un polo, pero ao saír este di “Muuuuuuuuu”.

Potencialidades educativas: neste libro predominan unha gran cantidade de emocións que invaden a Macarena dende que comeza a historia ata que remata. Este é un conto co que se lle pode ensinar aos máis pequenos que non podemos pensar que non sabemos facer nada, simplemente polo feito de  non realizar dunha forma correcta unha certa actividade, o que debemos facer é potenciar aquelas habilidades que un alumno poida facer dunha forma óptima e autónoma. Un aspecto que podemos traballar e que é moi importante inculcar aos nenos desde que son pequenos, é a educación en valores. Ademais coa lectura deste libro, presentaráselles este tema dunha forma diferente, a través dos animais, de xeito que poidan entendelo mellor. E por último, outra cuestión que se lle pode achegar ao alumnado, son os animais que podemos atopar nunha granxa. Coa lectura desta historia tamén se abordan cuestións como os modelos de familia, a diferenza, as relacións sociais, a convivencia, os medios de comunicación e o enfoque informativo a moitas noticias... ademais do humor e a ironía que impregna todo o relato.

Recursos de interese:
-          Contacontos do conto –“La vaca que puso un huevo”- do canal “Érase una vez”
-          Curtametraxe -“El Puente”- para educar en valores:
-          Dramatización de Israel Hergón no festival “Yo te cuento” de Madrid do ano 2013:

domingo, 4 de marzo de 2018

A superheroína supersónica


Canals, M. (2014). A superheroína supersónica. ilust. Aguilar. Coruña: Baía Edicións, [32 pp.]. (ISBN: 978-84-9995-133-1).

Breve descrición do formato e contido da obra: libro ilustrado de 16 x 22,5 cm, encadernación de cartolina con lapelas dobres. Formado por 32 páxinas con ilustracións a toda páxina e cuxa perspectiva predominante é a de primeiro plano. Na cuberta pódese observar a unha nena que aparentemente foxe dunha sombra e se dirixe ao interior do libro. O xénero literario desta obra é de tipo narrativo. Nela cóntase unha historia da vida cotiá: Ana era unha nena que xa levaba tres días soñando co monstro da noite. Sempre que se lle aparecía ía correndo á habitación dos seus pais e acababa durmindo a carón da súa nai. Ao terceiro día súa nai díxolle que pensara en alguén que fora moi forte. Tan forte que fora capaz de combater o monstro do sono. Ela díxolle que a heroína supersónica era capaz de voar porque tiña ás vermellas, que tiña moita forza nos puños e que sacaba luz polos ollos. Ao cuarto día Ana espertou emocionada á súa nai coa noticia de que a heroína supersónica combatera ao monstro; tamén lle dixo que cando a heroína a vira no soño, ela puido recoñecer a cara da súa nai. A historia remata vendo pechar a nai de Ana o armario onde había misteriosamente unhas ás vermellas.

Potencialidades educativas: recoñecer e saber expresar as emocións e sentimentos é moi importante para o desenvolvemento dos nenos e nenas durante a infancia, especialmente entre os dous anos e medio e os oito anos. Arredor dunha historia na que Ana ou o seu irmán, Xabier, pasan por algún tipo de aventura, recoñeceremos, aprenderemos e levaremos á práctica todo tipo de emocións e sentimentos.
Esta obra forma parte dunha colección de nove libros nos que se traballan as emocións e sentimentos, como por exemplo a dor que experimentamos ante a morte dun ser querido, a rabia cando nos enfadamos, a alegría se estamos contentos, a tristeza ante unha situación anómala, o medo á escuridade, a preocupación cando non podemos solucionar un problema, entre outras. Na parte final, cada libro presenta unhas actividades dirixidas ao lectorado máis novo para que aprenda a medir o conflito no que se atopa, e saiba entendelo e solucionalo.

Recursos:
· Ruiz, C. La Superheroína Supersónica. Enlace: https://www.youtube.com/watch?v=TjtM_xE0IEQ (Consultado 21/02/18)
· Sánchez, C. (2015) Club de lectura: La superheroína supersónica. Enlace: http://www.bienvenidamama.es/2015/07/la-superheroina-supersonica.html (Consultado 24/02/2018)